ΘΕΩΡΙΑ Β' ΚΑΙ Γ' ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΜΑΘΗΤΗΣ

ΘΕΩΡΙΑ Β’ ΚΑΙ Γ’ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ – ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΜΑΘΗΤΗΣ

1.)    Οι βασικοί τρόποι πειθούς ( επίκληση στη λογική – επίκληση στο συναίσθημα – επίκληση στο ήθος του πομπού – επίθεση στο ήθος του αντιπάλου – επίκληση στην αυθεντία ) και ποια μέσα πειθούς χρησιμοποιούνται σε κάθε περίπτωση.

2.)    Τα είδη των τεκμηρίων

3.)    Τα είδη συλλογισμών ως προς την πορεία σκέψης ( παραγωγικός – επαγωγικός – αναλογικός )

4.)    Διάκριση συλλογισμών ως προς το είδος των προτάσεων ( κατηγορικός – υποθετικός – διαζευκτικός )

5.)    Αξιολόγηση επιχειρήματος ( εγκυρότητα, αλήθεια, ορθότητα )

6.)    Τα είδη του επαγωγικού συλλογισμού ( γενίκευση, αίτιο – αποτέλεσμα, αναλογία )

7.)    Αξιολόγηση επαγωγικών συλλογισμών

8.)    Μορφές πειθούς ( η πειθώ στη διαφήμιση, η πειθώ στον πολιτικό λόγο και η πειθώ στον επιστημονικό λόγο. ΠΙΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ : α) η πειθώ στη διαφήμιση : μορφές διαφημιστικών μηνυμάτων – οι τεχνικές ( δηλ. τα μέσα ) διαφημιστικής πειθούς και τα χαρακτηριστικά διαφημιστικού λόγου. Β) η πειθώ στον πολιτικό λόγο : μορφές πολιτικού λόγου, οι τρόποι ( δηλ. τα μέσα ) πειθούς, τα μέσα προπαγάνδας και τα χαρακτηριστικά πολιτικού λόγου. Γ) η πειθώ στον επιστημονικό λόγο : η έννοια του επιστημονικού λόγου, οι τρόποι ( δηλ. τα μέσα ) πειθούς, τα χαρακτηριστικά του επιστημονικού λόγου, τα στάδια( δηλ. Τα μέρη ) του επιστημονικού λόγου.

9.)    Δοκίμιο : τα χαρακτηριστικά του, η πειθώ στο δοκίμιο, η γλώσσα του δοκιμίου, η οργάνωση του δοκιμίου, τα είδη του ( αποδεικτικό – στοχαστικό και οι διαφορές τους – σύγκριση δοκιμίου με ημερολόγιο, ομιλία, επιστολή.

10) Άρθρο : κατηγορίες άρθρου, ομοιότητες και διαφορές μεταξύ άρθρου και δοκιμίου.

11) Επιφυλλίδα : τα χαρακτηριστικά της, διαφορές ανάμεσα σε άρθρο και επιφυλλίδα.

12) Διάγραμμα κειμένου

13) Δομικά μέρη παραγράφου ( θεματική πρόταση, λεπτομέρειες – σχόλια, κατακλείδα ).

14) Δημιουργία πλαγιότιτλων

15) Μέθοδοι ανάπτυξης παραγράφου ( δηλ. τρόποι οργάνωσης παραγράφου ).

16) Αξιολόγηση παραγράφου : α) ως προς την ενότητα  β) ως προς την αλληλουχία, συνεκτικότητα και συνοχή και γ) ως προς την πληρότητα ( η συνοχή του κειμένου αφορά στη διάρθρωση του κειμένου )

17) Αξιολόγηση ενός κειμένου : α) ως προς το περιεχόμενο ( δηλ. ελέγχουμε την ενότητα, την πληρότητα και την τεκμηρίωση των θέσεων ) β) ως προς τη δομή ( δηλ. ελέγχουμε τη λογική αλληλουχία των νοημάτων δηλ. τη συνεκτικότητα, τη συνοχή ) γ) ως προς τη χρήση της γλώσσας ( ελέγχουμε την ακρίβεια, σαφήνεια, τον λεκτικό και εκφραστικό πλούτο της, τη σωστή χρήση των σημείων στίξης και την καταλληλότητα του ύφους δ) ως προς την αποτελεσματικότητα ( ελέγχουμε την πιστότητα δηλ. το περιεχόμενο, τη διάρθρωση και το ύφος με βάση το σκοπό που έχει συνταχθεί ).

18) Ανάπτυξη και σχολιασμός μιας ιδέας ή άποψης του κειμένου

19) Ανασκευή επιχειρημάτων

20) Τι δηλώνει το κάθε ρηματικό πρόσωπο, οι χρόνοι και οι εγκλίσεις – τα είδη των αναφορικών προτάσεων

21) Μετατροπή σύνταξης από ενεργητική σε παθητική και το αντίστροφο – τι τονίζεται με την ενεργητική και τι με την παθητική σύνταξη

22) Τα σημεία στίξης : τι δηλώνει το καθένα και πότε τίθεται

23) Συνώνυμα – αντώνυμα – ταυτόσημα ( δηλ. λέξεις που έχουν ακριβώς την ίδια σημασία, πχ. Στέγη – σκεπή ) – ομμόριζα ( δηλ. λέξεις που έχουν όμοια ρίζα , πχ. Γράφω – γραφή ) – παράγωγα ( δηλ. λέξεις που σχηματίζονται από το θέμα άλλης λέξης με την προσθήκη κατάληξης, πχ. Αρχή – αρχίζω ) – ομώνυμα ( δηλ. λέξεις ομόηχες, αλλά με διαφορετική σημασία και ορθογραφία, πχ. Κλείνω – κλίνω ) – παρώνυμα ( δηλ. λέξεις που μοιάζουν μεταξύ τους ως προς το γραμματικό τύπο, τον τονισμό ή την προφορά, αλλά έχουν διαφορετική σημασία, πχ. Είδη – ήδη ).

24) Κυριολεκτική – μεταφορική χρήση μιας λέξης

25) Αναφορική ( ή κυριολεκτική ή δηλωτική ) χρήση γλώσσας και ποιητική ( ή συνυποδηλωτική ή μεταφορική ) χρήση της γλώσσας

26 ) Ο μαθητής πρέπει να προσαρμόζει το λόγο με βάση το επικοινωνιακό πλαίσιο

27 ) ΤΕΛΟΣ, ο μαθητής πρέπει να διακρίνει : α) τα κύρια χαρακτηριστικά του άρθρου β) της επιστολής ( είτε επίσημης είτε φιλικής και τη δομή της )  γ) τη δομή μιας ομιλίας ή διάλεξης ή εισήγησης ή ανακοίνωσης  δ) τα είδη δοκιμίου ε) τα χαρακτηριστικά της συνέντευξης, του διαλόγου, του ημερολογίου, της διακήρυξης. 

ΔΟΚΙΜΙΟ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ - ΕΙΔΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ - ΕΙΔΗ ΡΗΤΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ - ΕΙΔΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ
Είναι ένα ιδιαίτερο, μεικτό γραμματειακό είδος που συνδέεται τόσο με τον επιστημονικό, όσο με το ρητορικό λόγο και την πληροφορία.

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

1) Είναι μια απόπειρα ανολοκλήρωτης διαπραγμάτευσης ενός αξιόλογου αισθητικού, κοινωνικού, πολιτικού, ακόμη και επιστημονικού θέματος. 2) Στόχος του είναι να προβληματίσει με τη στοχαστική διάθεση, << τον διανοούμενο λόγο >> του δοκιμιογράφου και έμμεσα να διδάξει. 3) Δε στέκεται στο επικαιρικό και το προσωρινό αλλά στο μόνιμο και το γενικό.

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΣΤΗ ΜΟΡΦΗ
1) Το ύφος του είναι απόλυτα προσωπικό διότι είναι προϊόν προσωπικής πνευματικής και αισθητικής ωριμότητας. 2) Ο << τόνος >> του εξαρτάται από το σκοπό του συγγραφέα και μπορεί να είναι απολογητικός, εξομολογητικός, διδακτικός, σοβαρός, χιουμοριστικός, φιλοσοφικός κ.ά. 3) Προσφέρει αισθητική απόλαυση τόσο με τη λογική, όσο και με τη συγκινησιακή χρήση της γλώσσας. 4) Έχει μέση έκταση γιατί περιορίζεται σε ορισμένες μόνο πλευρές του θέματος.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ
Ο δοκιμιογράφος, όταν δίνει έμφαση στην αισθητική απόλαυση, χρησιμοποιεί πολλές από τις λογοτεχνικές στρατηγικές, όπως π.χ. προσωπική σκοπιά των πραγμάτων, πλασματική απεικόνιση της πραγματικότητας, ανάπτυξη σκέψεων όχι τόσο λογικά, όσο συνειρμικά, χρησιμοποίηση των πραγμάτων ως συμβόλων και σχήματα λόγου.

ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ
Με κριτήριο την αντικειμενική βάση ή την υποκειμενική σκοπιά από την οποία αναπτύσσει το θέμα του ο δοκιμιογράφος, τα δοκίμια διαιρούνται σε : 1) ΔΟΚΙΜΙΑ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ και 2) ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΑ ΔΟΚΙΜΙΑ ή ΔΟΚΙΜΙΑ ΠΕΙΘΟΥΣ

ΔΟΚΙΜΙΟ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ
Είναι η καταγραφή σκέψεων για ένα θέμα. Τα χαρακτηριστικά του : 1) είναι υποκειμενική η σκοπιά από την οποία βλέπει ο δοκιμιογράφος το θέμα. 2) η ελευθερία του συγγραφέα να ερμηνεύσει όπως θέλει το θέμα του. 3) η δομή του είναι περισσότερο συνειρμική και ελάχιστα λογική. 4) η χρήση της γλώσσας είναι ποιητική δηλ. συνυποδηλωτική. 4) τρόπος πειθούς είναι η επίκληση στο συναίσθημα του δέκτη. 5) προσόν του δοκιμιογράφου είναι η ικανότητά του να στοχάζεται και να εκφράζει τις ιδέες του αντλώντας υλικό από την εμπειρία, τη φαντασία και τις γενικές γνώσεις του.

ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ
Μοιάζει με το στοχαστικό γιατί και αυτό ασχολείται αποκλειστικά με ιδέες, αλλά βασική του διαφορά από το στοχαστικό δοκίμιο είναι ότι ο συγγραφέας βάζει ως στόχο του να συζητήσει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα και δεν είναι ελεύθερος να ερμηνεύσει το θέμα του με όποιον τρόπο θέλει. Τα χαρακτηριστικά του : 1) ο δοκιμιογράφος βλέπει το θέμα από αντικειμενική σκοπιά. 2) αποδεικνύει μια θέση 3) η δομή του είναι λογική 4) η χρήση της γλώσσας είναι κυριολεκτική  5) ως τρόπος πειθούς χρησιμοποιείται η επίκληση στη λογική 6) προσόν του δοκιμιογράφου είναι η ικανότητά του να τεκμηριώνει τις ιδέες του και να τις οργανώνει σε λογική σειρά. Επίσης πρέπει να αντλεί το υλικό κυρίως από τις γνώσεις του : το τι γνωρίζει είναι πολύ πιο σημαντικό από το τι φαντάζεται ή παρατηρεί.
ΕΙΔΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ
1) ΠΡΑΓΜΑΤΕΙΑ : είναι η σχετικά εκτενής ( ενώ το δοκίμιο έχει μέση έκταση ) γραπτή έκθεση μιας επιστημονικής έρευνας και των πορισμάτων στα οποία κατέληξε. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ : 1) η διεξοδική ανάλυση ενός θέματος ( ενώ το δοκίμιο περιορίζεται σε ορισμένες μόνο πλευρές ενός θέματος ). 2) η πληροφόρηση ειδικών που αναζητούν έγκυρη ενημέρωση ( ενώ το δοκίμιο προσεγγίζεται εύκολα από το μέσο αναγνώστη ). 3) η απόδειξη της θέσης με τεκμήρια και επιχειρήματα 4) η λογική δομή, η αντικειμενικότητα ( χρήση γ’ προσώπου ), η κυριολεκτική χρήση της γλώσσας, η ακριβολογία, η επιστημονική ορολογία, η πρωτοτυπία.

2) ΔΙΑΤΡΙΒΗ : εξετάζει ένα επιστημονικό θέμα απ’όλες τις απόψεις του με τρόπο εξαντλητικό, χωρίς να αφήνει πουθενά κανένα κενό, κανένα χάσμα. Μεθοδικά διεισδύει στο βάθος ολόκληρου του θέματος.

3) ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑ : Είναι έρευνα σε ένα απόλυτα εξειδικευμένο και αυτοτελές θέμα.



ΕΙΔΗ ΡΗΤΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ

1) ΔΙΔΑΧΗ : Είναι λόγος με πρόθεση νουθεσίας, αλλά και προσπάθεια άμεσου επηρεασμού του αναγνώστη ή ακροατή. Είναι διακριτικό γνώρισμα της εκκλησιαστικής ρητορικής. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ : ο παραινετικός τόνος, ο οποίος εκφράζεται με προστακτική και υποτακτική έγκλιση, ο απλός και ανεπιτήδευτος λόγος της καθημερινής ομιλίας, η χρήση β΄ ενικού ή α’ πληθ. προσώπου, η συγκινησιακή χρήση της γλώσσας με μεταφορές, αλληγορίες και παραβολές, η επίκληση περισσότερο στο συναίσθημα, η οικειότητα.

2) ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ : είναι είδος αυτοβιογραφίας που στηρίζεται στη χρονολογική καταγραφή προσωπικών βιωμάτων, καθώς και κρίσεων, παρατηρήσεων στα καθημερινά γεγονότα. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ : οι ακριβείς προσδιορισμοί τόπου και χρόνου, η αναφορά σε γεγονότα και προβλήματα της προσωπικής ζωής του συντάκτη, η χρήση του α’ ενικού προσώπου, ο ελλειπτικός λόγος, το απλό ύφος, ο προσωπικός εξομολογητικός τόνος και η ποικιλία της ύλης από απλά καθημερινά μέχρι ιστορικής σημασίας γεγονότα.

3) ΕΠΙΣΤΟΛΗ : έχει ως χαρακτηριστικά της τον προσδιορισμό του χρόνου αποστολής της, την προσφώνηση και την αποφώνηση, τη χρήση β’ ενικού προσώπου ( εάν υπάρχει οικειότητα με το πρόσωπο που επικοινωνούμε ), την απλότητα, τη φυσικότητα, τη σαφήνεια, τον αυθορμητισμό, την ειλικρίνεια, την οικειότητα, την ευγένεια.


ΕΙΔΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ
1) ΑΡΘΡΟ : είναι δημοσίευμα εφημερίδας και εκφράζει τις προσωπικές αντιλήψεις του αρθρογράφου για κάποιο επίκαιρο σοβαρό ζήτημα, πολιτικό, στρατιωτικό, εκκλησιαστικό, εκπαιδευτικό, κοινωνικό κ.ά. Η διαφορά του από το δοκίμιο είναι ότι το άρθρο ασχολείται με θέματα της επικαιρότητας ενώ το δοκίμιο αντλεί το υλικό του από κάποιο εσωτερικό συμβάν, σκέψη, ιδέα ή από ιδέες που είναι καταχωρισμένες σε άλλα βιβλία.

2) ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ : είναι κείμενο που δημοσιεύεται σε εφημερίδα, το περιεχόμενό της δεν έχει ειδησεογραφικό χαρακτήρα, αλλά αναφέρεται σε θέματα επιστημονικά, εγκυκλοπαιδικά, καλλιτεχνικά, φιλολογικά ή και πολιτικά.

3) ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ : είναι δημοσιογραφικό κείμενο με λογοτεχνικό χαρακτήρα. Εδώ σχολιάζονται επίκαιρα πολιτιστικά, κοινωνικά ή επιστημονικά θέματα, με ελαφρό, εύθυμο, αλλά και με ειρωνικό και καυστικό τρόπο.

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α' ΛΥΚΕΙΟΥ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ - ΒΙΒΛΙΟ Γ΄ ΚΕΦ. 70 - 81

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ       ΒΙΒΛΙΟ Γ ́  

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  70

Οι Κερκυραίοι λοιπόν βρίσκονταν σε εμφύλιο πόλεμο, από τότε που ήρθαν σ’ αυτούς οι αιχμάλωτοι που προέρχονταν από τις ναυμαχίες για την Επίδαμνο, αφού ελευθερώθηκαν από τους Κορίνθιους, όπως έλεγαν με εγγύηση των προξένων για οχτακόσια τάλαντα, στην πραγματικότητα όμως επειδή πείστηκαν να φέρουν την Κέρκυρα με το μέρος των Κορινθίων. Και αυτοί, πηγαίνοντας στον κάθε πολίτη χωριστά, δούλευαν προδοτικά για να πετύχουν την αποστασία της πόλης από τους Αθηναίους. Και αφού έφτασε ένα αθηναϊκό πλοίο και ένα κορινθιακό, που έφεραν πρέσβεις, και αφού ήρθαν σε διαπραγματεύσεις αποφάσισαν οι Κερκυραίοι να είναι σύμμαχοι με τους Αθηναίους κατά τις συμφωνίες που είχαν κάνει, και φίλοι με τους Πελοποννήσιους όπως ακριβώς και πρωτύτερα. Και αυτοί οι άνδρες ( γιατί κάποιος Πειθίας ήταν με δική του πρωτοβουλία πρόξενος των Αθηναίων και είχε την αρχηγία των δημοκρατικών ) τον καταγγέλλουν, λέγοντας ότι προσπαθεί να υποδουλώσει την Κέρκυρα στους Αθηναίους. Αυτός τότε αφού αθωώθηκε οδηγεί με τη σειρά του σε δίκη τους πέντε πιο πλούσιους άνδρες απ’ αυτούς, ισχυριζόμενος ότι κόβουν τις φούρκες που στηρίζουν τα κλήματα από το ιερό άλσος του Δία και του Αλκίνου ˙ και ως χρηματική ποινή για κάθε μία φούρκα είχε οριστεί ένας στατήρας. Κι αφού αυτοί καταδικάστηκαν και κατέφυγαν και κάθισαν ως ικέτες στους ναούς εξαιτίας της μεγάλης χρηματικής ποινής, για να πληρώσουν πρόστιμο, αφού με συμφωνία ορίσουν το ύψος του, ο Πειθίας ( γιατί συνέβαινε να είναι και μέλος της βουλής ) πείθει ( τους Κερκυραίους ) ( ώστε ) να κάμουν χρήση του νόμου. Αυτοί τότε επειδή και από το νόμο αποκλείονταν και συνάμα μάθαιναν για τον Πειθία ότι, όσο ακόμα είναι μέλος της βουλής, θα καταφέρει να μεταπείσει την πλειοψηφία να θεωρεί τους ίδιους με τους Αθηναίους φίλους και εχθρούς, ενώθηκαν συνωμοτικά και αφού πήραν μαχαίρια μπαίνουν στη βουλή ξαφνικά και σκοτώνουν και τον Πειθία και εξήντα περίπου άλλους από τους βουλευτές και ιδιώτες ˙ μερικοί όμως άλλοι της ίδιας ιδεολογίας με τον Πειθία λίγοι στον αριθμό κατέφυγαν στην Αθηναϊκή τριήρη που ακόμα ήταν εκεί.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  71

Αφού λοιπόν έκαμαν αυτό και κάλεσαν σε συγκέντρωση τους Κερκυραίους, είπαν ότι αυτή τους η πράξη ήταν ό,τι το καλύτερο και δεν θα υποδουλώνονταν με κανέναν τρόπο πια από τους Αθηναίους, και στο εξής μένοντας ήσυχοι κανέναν από τους δύο να μη δέχονται παρά μόνο με ένα πλοίο, ενώ πλοία σε μεγαλύτερο αριθμό να τα θεωρούν εχθρικά. Και αφού μίλησαν, ανάγκασαν ( τους Κερκυραίους ) να επικυρώσουν την πρότασή τους. Στέλνουν επίσης και στην Αθήνα πρέσβεις αμέσως για να υποστηρίξουν για όσα έγιναν πως ήταν συμφέροντα ( για τους Αθηναίους ) και να πείσουν αυτούς που είχαν καταφύγει εκεί να μην προβαίνουν σε καμιά εχθρική ενέργεια, για να μην υπάρξει καμιά αντεκδίκηση.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  72

Όταν λοιπόν ήρθαν ( οι πρέσβεις στην Αθήνα ), αφού συνέλαβαν οι Αθηναίοι και τους πρέσβεις σαν υποκινητές στάσης και όσους έπεισαν ( οι πρέσβεις ), τους εγκατέστησαν στην Αίγινα. Στο μεταξύ όμως, αφού ήρθε κορινθιακό πλοίο και Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις, αυτοί από τους Κερκυραίους που ήταν κύριοι των πραγμάτων κάνουν επίθεση κατά των δημοκρατικών και τους νίκησαν σε μάχη. Και όταν ήρθε η νύχτα, οι δημοκρατικοί καταφεύγουν στην ακρόπολη και στα υψώματα της πόλης και αφού συγκεντρώθηκαν εκεί εγκαταστάθηκαν, και κατείχαν επίσης και το Υλλαϊκό λιμάνι ˙ οι άλλοι κατέλαβαν και την αγορά, όπου ακριβώς κατοικούσαν οι περισσότεροι απ’ αυτούς, και το λιμάνι που ήταν κοντά σ’ αυτήν και που βλέπει προς τη στεριά.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  73

Και την επόμενη μέρα είχαν μεταξύ τους λίγες προστριβές και έστελναν εδώ κι εκεί ( ανθρώπους ) στα χωράφια και οι δύο ( παρατάξεις ), καλώντας με το μέρος τους τους δούλους και υποσχόμενοι ελευθερία ˙ και οι περισσότεροι από τους δούλους πήγαν σύμμαχοι στο πλευρό των δημοκρατικών, ενώ οχτακόσιοι μισθοφόροι από τη στεριά ( πήγαν ) με το μέρος των άλλων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  74

Και αφού πέρασε μια μέρα γίνεται και πάλι μάχη και νικούν οι δημοκρατικοί και εξαιτίας της ισχύος των θέσεών τους και επειδή υπερείχαν αριθμητικά ˙ και οι γυναίκες με τόλμη τους βοήθησαν χτυπώντας από τα σπίτια με κεραμίδια και υπομένοντας τη σύγχυση με τρόπο που ξεπερνούσε τη φύση τους. Και όταν έγινε η υποχώρηση αργά το απόγευμα, επειδή φοβήθηκαν οι ολιγαρχικοί μήπως οι δημοκρατικοί, αφού κάμουν επίθεση, καταλάβουν αμέσως με τον πρώτο αλαλαγμό το ναύσταθμο και τους σκοτώσουν, βάζουν φωτιά στα σπίτια που βρίσκονταν γύρω γύρω στην αγορά και στις πολυκατοικίες, για να μη γίνει επίθεση, χωρίς να λογαριάζουν ούτε το δικό τους ούτε το ξένο σπίτι, ώστε και πολλά πράγματα εμπόρων κάηκαν εντελώς και η πόλη κινδύνεψε να καταστραφεί στο σύνολό της, αν φυσούσε ένας άνεμος στη φωτιά τέτοιος που να την έφερνε προς αυτή. Και αυτοί ( οι δημοκρατικοί και οι ολιγαρχικοί ) όταν σταμάτησαν τη μάχη καθώς και οι δύο παρατάξεις δεν προέβαιναν σε πολεμικές ενέργειες πέρασαν τη νύχτα σ’ επιφυλακή ˙ και το κορινθιακό πλοίο όταν είχαν επικρατήσει οι δημοκρατικοί ανοιγόταν κρυφά στο πέλαγος και οι περισσότεροι από τους μισθοφόρους αφού διέφυγαν την προσοχή πέρασαν στη στεριά.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  75

Και την επόμενη μέρα ο Νικόστρατος, ο γιος του Διειτρέφη, στρατηγός των Αθηναίων, καταφθάνει από τη Ναύπακτο σε βοήθεια με δώδεκα πλοία και πεντακόσιους οπλίτες Μεσσήνιους ˙ και διαπραγματευόταν μια συμφωνία και τους πείθει να συμφωνήσουν μεταξύ τους να δικάσουν δέκα άνδρες, τους πρωταίτιους, οι οποίοι εξάλλου δεν έμειναν πια εκεί να περιμένουν, και οι άλλοι να μείνουν εκεί ( στο νησί τους ), αφού κάνουν συμφωνία μεταξύ τους και με τους Αθηναίους, με τον όρο να θεωρούν τους ίδιους εχθρούς και φίλους. Και εκείνος ( ο Νικόστρατος ), αφού πέτυχε αυτά, ήταν έτοιμος να φύγει με τα πλοία ˙ οι αρχηγοί τότε των δημοκρατικών τον πείθουν να αφήσει σ’ αυτούς πέντε πλοία απ’ τα δικά του, για να είναι λιγότερο πρόθυμοι για κινητοποίηση οι αντίπαλοι, και ( υπόσχονται ) ότι οι ίδιοι θα του δώσουν μαζί του ισάριθμα πλοία, αφού τα εξοπλίσουν με δικά τους πληρώματα. Εκείνος τότε συμφώνησε, αυτοί όμως κατέγραψαν για ναυτική υπηρεσία ως πληρώματα για τα πλοία τους εχθρούς τους. Επειδή όμως φοβήθηκαν εκείνοι ( οι αντίπαλοι των δημοκρατικών ) μήπως σταλούν στην Αθήνα, καταφεύγουν και κάθονται ( ως ικέτες ) στο ναό των Διοσκούρων. Και ο Νικόστρατος προσπαθούσε να τους σηκώσει και να τους δώσει θάρρος. Καθώς όμως δεν τους έπειθε, οι δημοκρατικοί, για το λόγο αυτό αφού οπλίστηκαν, γιατί, καθώς πίστευαν ( οι δημοκρατικοί ), καμιά καλή πρόθεση δεν φαινόταν να έχουν αυτοί ( οι ολιγαρχικοί ) με τη δυσπιστία τους να ξεκινήσουν με τα πλοία μαζί ( με το Νικόστρατο ), πήραν απ’ τα σπίτια ( των εχθρών τους ) τα όπλα τους και, αν δεν τους είχε εμποδίσει ο Νικόστρατος, θα σκότωναν μερικούς απ’ αυτούς που κατά τύχη συνάντησαν. Καθώς λοιπόν έβλεπαν οι άλλοι αυτά που γίνονταν καταφεύγουν και κάθονται ικέτες στο ναό της Ήρας και μαζεύονται όχι λιγότεροι από τετρακόσιους. Οι δημοκρατικοί τότε επειδή φοβήθηκαν μήπως προβούν σε κάποια βιαιότητα τους σηκώνουν από εκεί, αφού τους έπεισαν, και τους μεταφέρουν στο νησί απέναντι από το ναό της Ήρας, και εκεί στέλνονταν σ’ αυτούς τα αναγκαία τρόφιμα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  76

Ενώ λοιπόν η διαμάχη βρισκόταν σ’αυτό το σημείο την τέταρτη ή πέμπτη μέρα ύστερα απ’ τη μεταφορά των αντρών στο νησί καταφθάνουν ( στην Κέρκυρα ) τα πλοία των Πελοποννησίων από την Κυλλήνη πενήντα τρία, που ήταν αγκυροβολημένα ( εκεί ) μετά την επιστροφή τους από την Ιωνία ˙ και ναύαρχός τους ήταν ο Αλκίδας, που ήταν βέβαια και πρωτύτερα, και ως σύμβουλός του επέβαινε ( μαζί του ) ο Βρασίδας. Και αφού αγκυροβόλησαν στα Σύβοτα, λιμάνι της ηπειρωτικής χώρας, με τα χαράματα έπλεαν εναντίον της Κέρκυρας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  77

Εκείνοι ( οι δημοκρατικοί Κερκυραίοι ) τότε, εξαιτίας της πολλής ταραχής και επειδή φοβούνταν και αυτά που συνέβαιναν στην πόλη και την επίθεση του ( εχθρικού ) στόλου, άρχισαν να ετοιμάζουν αμέσως εξήντα πλοία και όσα κάθε φορά ετοιμάζονταν τα έστελναν εναντίον των εχθρών, αν και τους συμβούλευαν οι Αθηναίοι να τους αφήσουν αυτούς ( τους Αθηναίους ) να εκπλεύσουν πρώτοι και αργότερα να ακολουθήσουν εκείνοι ( οι Κερκυραίοι ) με όλα τα πλοία μαζί. Και όταν τα πλοία τους βρίσκονταν κοντά στους εχθρούς σκορπισμένα εδώ και εκεί, δύο αυτομόλησαν αμέσως, ενώ σε άλλα οι μαχητές που είχαν επιβιβαστεί συγκρούονταν μεταξύ τους, και καμιά τάξη δεν υπήρχε σ’ όσα γίνονταν. Οι Πελοποννήσιοι τότε όταν είδαν την αναταραχή, εναντίον των Κερκυραίων παρατάχτηκαν με είκοσι πλοία, ενώ με τα υπόλοιπα εναντίον των δώδεκα πλοίων των Αθηναίων, μεταξύ των οποίων τα δύο ήταν η Σαλαμινία και η Πάραλος.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  78

Και οι Κερκυραίοι επειδή έκαναν επιθέσεις χωρίς τάξη και με λίγα πλοία υπέφεραν στο δικό τους μέρος ( από την πλευρά τους ) ˙ οι Αθηναίοι άλλωστε, επειδή φοβούνταν το μεγαλύτερο αριθμό ( των εχθρικών πλοίων ) και την περικύκλωση, δεν έκαναν επίθεση στα παραταγμένα εναντίον τους πλοία ούτε στο σύνολό τους ούτε στο μέσο τους, αλλά αφού όρμησαν σε μια πτέρυγα βυθίζουν ένα πλοίο. Και ύστερα απ’ αυτά, καθώς εκείνοι ( οι Πελοποννήσιοι ) παρατάχτηκαν σε κύκλο έπλεαν ( οι Αθηναίοι ) γύρω γύρω και προσπαθούσαν να προκαλέσουν σύγχυση. Καθώς όμως το κατάλαβαν αυτό αυτοί ( οι Πελοποννήσιοι ) που βρίσκονταν κοντά στους Κερκυραίους και επειδή φοβήθηκαν μήπως συμβεί ακριβώς αυτό που έγινε στη Ναύπακτο, σπεύδουν σε βοήθεια, και αφού μαζεύτηκαν όλα μαζί τα πλοία έκαναν την ίδια στιγμή την επίθεση εναντίον των Αθηναίων. Εκείνοι ( οι Αθηναίοι ) τότε άρχισαν πια να υποχωρούν, ανακρούοντας πρύμνα, και συνάμα ήθελαν να προλάβουν να καταφύγουν ( στο λιμάνι ) σε όσο το δυνατό μεγαλύτερο αριθμό τα Κερκυραϊκά πλοία, καθώς αυτοί θα υποχωρούσαν σιγά σιγά και οι εχθροί θα είχαν ταχθεί εναντίον τους. Η ναυμαχία λοιπόν, αφού τέτοια εξέλιξη είχε, τελείωσε με τη δύση του ήλιου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  79

Και οι Κερκυραίοι, επειδή άρχισαν να φοβούνται μήπως, αφού πλεύσουν οι εχθροί εναντίον της πόλης τους, καθώς αισθάνονταν σαν νικητές, ή πάρουν απ’ το νησί τους εκεί αιχμαλώτους ή και κάτι άλλο εχθρικό επιχειρήσουν, τους αιχμαλώτους απ’ το νησί τους έφεραν πίσω στο ναό της Ήρας και φρουρούσαν την πόλη τους. Εκείνοι όμως ( οι Πελοποννήσιοι ), αν και ήταν νικητές στη ναυμαχία, δεν τόλμησαν να πλεύσουν εναντίον της πόλης, αλλά έχοντας ( αιχμάλωτα ) δέκα τρία πλοία των Κερκυραίων αναχώρησαν προς την ηπειρωτική χώρα απ’ όπου ακριβώς είχαν εκπλεύσει. Και την επόμενη μέρα καθόλου περισσότερο δεν έπλεαν εναντίον της πόλης, αν και βρίσκονταν ( οι Κερκυραίοι ) σε μεγάλη σύγχυση και φόβο και, καθώς λέγεται, αν και παρότρυνε ( για επίθεση ) τον Αλκίδα ο Βρασίδας, χωρίς να έχει όμως ψήφο ισάξια ˙ αφού αποβιβάστηκαν όμως στη Λευκίμμη, το γνωστό ακρωτήριο, λεηλατούσαν τα χωράφια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  80

Και στο μεταξύ οι δημοκρατικοί Κερκυραίοι, επειδή είχαν μεγάλο φόβο μήπως  (τους) επιτεθούν τα (εχθρικά) πλοία, προχώρησαν σε διαπραγματεύσεις και με τους ικέτες και με τους άλλους, για το πώς θα σωθεί η πόλη. Και έπεισαν μερικούς απ’ αυτούς να επιβιβαστούν στα πλοία ˙ πραγματικά κατάφεραν να εξοπλίσουν, παρά τις δυσκολίες, τριάντα πλοία μια και περίμεναν την επίθεση του στόλου. Οι Πελοποννήσιοι εξάλλου, αφού λεηλάτησαν μέχρι το μεσημέρι τη χώρα, απέπλευσαν, και μέσα στη νύχτα ήρθε σήμα σ’ αυτούς με φωτιές, ότι πλησίαζαν (προερχόμενα) από τη Λευκάδα εξήντα πλοία Αθηναϊκά ˙ αυτά τα έστειλαν οι Αθηναίοι και (μαζί τους) διοικητή τον Ευρυμέδοντα, το γιο του Θουκλή, όταν έμαθαν την εσωτερική αναταραχή, και ότι ο στόλος του Αλκίδα πρόκειται να πλεύσει προς την Κέρκυρα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  81

Οι Πελοποννήσιοι λοιπόν αμέσως, τη νύχτα, έφυγαν γρήγορα γρήγορα πίσω για την πατρίδα (τους) (πλέοντας) κοντά στην ακτή˙ και αφού έσυραν τα πλοία πάνω απ’ τον ισθμό της Λευκάδας, για να μη γίνουν αντιληπτοί πλέοντας γύρω γύρω (απ’ το νησί), φεύγουν. Οι Κερκυραίοι εξάλλου, όταν κατάλαβαν ότι τα Αθηναϊκά πλοία πλησίαζαν και ότι τα εχθρικά είχαν φύγει, αφού πήραν ( αφού διέφυγαν την προσοχή ), οδήγησαν στην πόλη τους Μεσσηνίους, που πρωτύτερα βρίσκονταν έξω (από την πόλη), και αφού έδωσαν εντολή στα πλοία που είχαν εξοπλίσει, να πλεύσουν γύρω γύρω στο Υλλαϊκό λιμάνι, καθώς (τα πλοία) έπλεαν γύρω γύρω (από την πόλη), αν έπιαναν κάποιον αντίπαλό τους, τον σκότωναν ˙ και αφού αποβίβαζαν από τα πλοία όσους είχαν πείσει να επιβιβαστούν τους σκότωναν, ακόμα αφού πήγαν στο Ηραίο, έπεισαν πενήντα περίπου ικέτες να δεχτούν να δικαστούν και όλους τους καταδίκασαν σε θάνατο. Οι περισσότεροι, ωστόσο, από τους ικέτες, όσοι δεν είχαν πειστεί, καθώς έβλεπαν αυτά που γίνονταν, σκότωναν ο ένας τον άλλον εκεί μέσα στο ναό, και μερικοί απαγχονίζονταν από τα δέντρα, ενώ άλλοι έδιναν τέλος στη ζωή τους όπως ο καθένας μπορούσε. Και για εφτά μέρες, όσο έμεινε αφότου ήρθε ο Ευρυμέδοντας με τα εξήντα πλοία, οι Κερκυραίοι σκότωναν όσους από τους συμπολίτες τους θεωρούνταν ότι ήταν εχθροί τους, και παρ’ όλο που απέδιδαν την κατηγορία εναντίον αυτών που προσπαθούσαν να καταλύσουν τη δημοκρατία, όμως μερικοί βρήκαν το θάνατο και για προσωπικές έχθρες, και άλλοι (βρήκαν το θάνατο) από τους οφειλέτες τους για χρήματα που τους οφείλονταν ˙ και κάθε μορφή θανάτου συνέβη, και όπως συνήθως συνηθίζει να γίνεται σε τέτοιες περιστάσεις, όλα έγιναν και κάτι παραπάνω. Και μάλιστα σκότωνε ο πατέρας το γιο και (μερικοί ικέτες)απομακρύνονταν από τα ιερά και σκοτώνονταν μπροστά σ’ αυτά, μερικοί άλλοι επίσης, αφού κλείστηκαν χτίζοντας (τις πόρτες), πέθαναν μέσα στο ναό του Διονύσου.

ΕΥΧΟΜΑΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΟΥ ΚΑΛΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ !

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α' ΛΥΚΕΙΟΥ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ "" ΕΛΛΗΝΙΚΑ ""

Ξ Ε Ν Ο Φ Ω Ν Τ Α     “ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Α “

ΒΙΒΛΙΟ Β ́ , κεφ. Ι

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΛΑΜΨΑΚΟΥ

§§ 16 – 19  Οι Αθηναίοι άλλωστε, έχοντας ως ορμητήριο τη Σάμο, λεηλατούσαν τη χώρα του βασιλιά και έπλεαν εναντίον της Χίου και της Εφέσου και προετοιμάζονταν για ναυμαχία, και εξέλεξαν επίσης στρατηγούς, εκτός από τους υπάρχοντες, το Μένανδρο, τον Τυδέα και τον Κηφισόδοτο. Ο Λύσανδρος αποπλέει από τη Ρόδο, παραπλέοντας τις ακτές της Ιωνίας, προς τον Ελλήσποντο, με σκοπό την παρεμπόδιση της αναχώρησης των ( Αθηναϊκών ) πλοίων και εναντίον των πόλεων που είχαν αποστατήσει απ’ αυτούς ( τους Λακεδαιμόνιους ). Αλλά και οι Αθηναίοι έβγαιναν από το λιμάνι της Χίου στην ανοιχτή θάλασσα ˙ γιατί η ( Μικρά ) Ασία ήταν χώρα εχθρική γι’ αυτούς ˙ και ο Λύσανδρος από την Άβυδο έπλεε παραλιακά προς τη Λάμψακο, που ήταν σύμμαχος των Αθηναίων ˙ και οι Αβυδηνοί και οι άλλοι (σύμμαχοι) προχωρούσαν παράλληλα από τη στεριά ˙ και αρχηγός τους  ήταν ο Θώρακας ο Λακεδαιμόνιος. Και αφού επιτέθηκαν στην πόλη, την κυριεύουν με έφοδο και οι στρατιώτες τη λεηλάτησαν, καθώς ήταν πλούσια και γεμάτη από κρασί και στάρι και τα άλλα εφόδια ˙ ο Λύσανδρος όμως απόλυσε όλους τους πολίτες (της).

§§ 20 – 24   ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ ΕΠΙΔΙΩΚΟΥΝ ΤΗ ΝΑΥΜΑΧΙΑ-Η ΤΑΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ

Και οι Αθηναίοι πλέοντας από κοντά αγκυροβόλησαν στον Ελαιούντα της Χερσονήσου με εκατόν ογδόντα πλοία. Εκεί λοιπόν, την ώρα που γευμάτιζαν, φτάνει σ’ αυτούς η είδηση για τα γεγονότα στη Λάμψακο και αμέσως ανοίχτηκαν στο πέλαγος για τη Σηστό. Και από εκεί, αφού εφοδιάστηκαν γρήγορα με τρόφιμα, έπλευσαν προς τους Αιγός ποταμούς απέναντι από τη Λάμψακο ˙ ο Ελλήσποντος στο σημείο αυτό είχε πλάτος περίπου δεκαπέντε στάδια. Εκεί λοιπόν δειπνούσαν. Ο Λύσανδρος την επόμενη νύχτα, όταν ξημέρωνε, έδωσε σήμα ( στα πληρώματα ), αφού προγευματίσουν, να επιβιβάζονται στα πλοία, και αφού προετοίμασε τα πάντα για ναυμαχία και ενώ τοποθετούσε στα πλευρά των πλοίων τα περικαλύμματα, προειδοποίησε να μην κινηθεί κανείς από την παράταξή του ούτε να ανοιχτεί στο πέλαγος. Και οι Αθηναίοι, με την ανατολή του ήλιου, παρατάχτηκαν κατά μέτωπο μπροστά στο λιμάνι για ναυμαχία. Επειδή όμως ο Λύσανδρος δεν έβγαζε κι αυτός τα πλοία από το λιμάνι για να τους αντιμετωπίσει και ήταν αργά προς το βράδυ, έπλευσαν πίσω στους Αιγός ποταμούς. Ο Λύσανδρος τότε διέταξε τα πιο γρήγορα από τα πλοία (του) να ακολουθούν τους Αθηναίους, και, αφού παρατηρήσουν τι κάνουν (οι Αθηναίοι), όταν αποβιβαστούν στη στεριά, να πλεύσουν πίσω και να (το) ανακοινώσουν σ’ αυτόν. Και δεν αποβίβασε (τους ναύτες) από τα πλοία πρωτύτερα παρά μόνο αφού αυτά ξαναγύρισαν. Και αυτά ( ο Λύσανδρος ) τα έκανε για τέσσερις μέρες ˙ και οι Αθηναίοι ανοίγονταν ξανά στο πέλαγος εναντίον του.

§§ 25 – 27  ΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΤΟΥ ΑΛΚΙΒΙΑΔΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΤΡΑΤΗΓΗΜΑ ΤΟΥ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ

Ο Αλκιβιάδης, όταν είδε από τα τείχη ότι οι Αθηναίοι ήταν αγκυροβολημένοι σε ανοιχτό ακρογιάλι και όχι κοντά σε κάποια πόλη και ότι πήγαιναν και έφερναν τα αναγκαία από τη Σηστό, δεκαπέντε στάδια μακριά από τα πλοία, ενώ οι εχθροί ( είχαν αγκυροβολήσει ) σε λιμάνι και κοντά σε πόλη έχοντας τα πάντα, τους είπε ότι είχαν αγκυροβολήσει σε όχι καλό μέρος, και τους προέτρεπε να αλλάξουν αγκυροβόλι και να πάνε στη Σηστό, κοντά και σε λιμάνι και σε πόλη ˙ αν βρίσκεστε εκεί, είπε, θα ναυμαχήσετε, όταν θέλετε. Οι στρατηγοί όμως, και προπαντός ο Τυδέας και ο Μένανδρος, τον διέταξαν να φύγει ˙ γιατί ( του είπαν ) ότι αυτοί τώρα είναι στρατηγοί και όχι εκείνος. Και αυτός ( ο Αλκιβιάδης ) βέβαια έφυγε. Και ο Λύσανδρος, όταν ήταν η Πέμπτη μέρα αφότου οι Αθηναίοι έπλεαν εναντίον του, έδωσε εντολή σ’ αυτούς που κατασκόπευαν ( τους Αθηναίους ) με δική του διαταγή, όταν δουν ότι αυτοί ( οι Αθηναίοι ) έχουν αποβιβαστεί και είναι διασκορπισμένοι στη Χερσόνησο, ( πράγμα που ακριβώς έκαναν πολύ πιο συχνά μέρα με την ημέρα, και γιατί αγόραζαν από μακριά τα τρόφιμα και επειδή περιφρονούσαν πια το Λύσανδρο, γιατί δεν έβγαζε κι αυτός τα πλοία από το λιμάνι για να τους αντιμετωπίσει ) γυρνώντας πίσω με τα πλοία προς αυτόν να σηκώσουν ψηλά μιαν ασπίδα στο μέσο της διαδρομής. Και αυτοί ( οι κατάσκοποι ) εκτέλεσαν αυτά όπως ( ο Λύσανδρος ) παρήγγειλε.

§§ 28 – 29  Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΚΑΙ Η ΗΤΤΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Και ο Λύσανδρος τότε έδωσε αμέσως σύνθημα με τη σάλπιγγα να πλέουν όσο πιο γρήγορα μπορούσαν, πορευόταν επίσης συγχρόνως μ’ αυτούς και ο Θώρακας έχοντας το πεζικό. Και ο Κόνωνας, όταν είδε ότι τα πλοία των εχθρών κινούνταν επιθετικά εναντίον τους, έδωσε σήμα ( στους στρατιώτες ) να σπεύσουν σε βοήθεια των πλοίων με όλες τους τις δυνάμεις. Επειδή όμως οι άνθρωποι ήταν διασκορπισμένοι, άλλα από τα πλοία βρέθηκαν με δύο σειρές κωπηλάτες, άλλα με μια και άλλα εντελώς άδεια ˙ μόνο το πλοίο του Κόνωνα και άλλα επτά, που βρέθηκαν κοντά του με πλήρη επάνδρωση, ανοίχτηκαν στο πέλαγος όλα μαζί καθώς και η Πάραλος, ενώ όλα τα άλλα τα κυρίεψε ο Λύσανδρος στην ακτή. Επίσης στη στεριά συνέλαβε τους περισσότερους άνδρες ˙ κάποιοι όμως κατέφυγαν στα μικρά οχυρά. Και ο Κόνωνας, ενώ έφευγε με τα εννιά πλοία, όταν κατάλαβε ότι η δύναμη των Αθηναίων είχε καταστραφεί, αφού προσορμίστηκε στην Αβαρνίδα, το ακρωτήρι της Λαμψάκου, πήρε από εκεί τα μεγάλα πανιά των πλοίων του Λύσανδρου και ο ίδιος με οκτώ πλοία αναχώρησε για την Κύπρο στον Ευαγόρα, ενώ η Πάραλος για την Αθήνα, για να αναγγείλει τα γεγονότα.

§§ 30 – 32  Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΣΠΑΡΤΙΑΤΩΝ ΣΤΗ ΛΑΜΨΑΚΟ – Η ΤΥΧΗ ΤΩΝ ΑΙΧΜΑΛΩΤΩΝ

Και ο Λύσανδρος μετέφερε στη Λάμψακο και τα πλοία και τους αιχμαλώτους και όλα τα υπόλοιπα, συνέλαβε επίσης και από τους στρατηγούς και άλλους και το Φιλοκλή και τον Αδείμαντο. Και την ημέρα που κατόρθωσε αυτά, έστειλε στη Λακεδαίμονα το Θεόπομπο, τον πειρατή από τη Μίλητο, για να αναγγείλει τα όσα είχαν γίνει, ο οποίος, αφού έφτασε την τρίτη μέρα, (τα) ανήγγειλε. Ύστερα απ’ αυτά ο Λύσανδρος, αφού συγκέντρωσε τους συμμάχους, (τους) προέτρεψε να συσκεφθούν για τους αιχμαλώτους. Τότε λοιπόν διατυπώνονταν πολλές κατηγορίες σε βάρος των Αθηναίων, και για τις παρανομίες που ήδη είχαν διαπράξει και για όσα είχαν αποφασίσει να πράττουν, αν νικούσαν στη ναυμαχία, να αποκόπτουν δηλαδή το δεξί χέρι όλων όσοι θα συλλαμβάνονταν ζωντανοί, και ότι, όταν συνέλαβαν δύο τριήρεις, μία από την Κόρινθο και μία από την Άνδρο, πέταξαν στη θάλασσα απ’ αυτές όλους τους άνδρες. Και ο στρατηγός των Αθηναίων, ο οποίος σκότωσε αυτούς, ήταν ο Φιλοκλής. Λέγονταν ακόμη και άλλα πολλά και φάνηκε καλό να σκοτώσουν όσους από τους αιχμαλώτους ήταν Αθηναίοι εκτός από τον Αδείμαντο, γιατί μόνο αυτός στην εκκλησία του δήμου ήταν αντίθετος στο ψήφισμα όσον αφορά το κόψιμο των χεριών ˙ κατηγορήθηκε όμως από μερικούς ότι πρόδωσε τα πλοία. Και ο Λύσανδρος, αφού ρώτησε πρώτα το Φιλοκλή, ο οποίος πέταξε στη θάλασσα τους Ανδρίους και τους Κορινθίους, ποια τιμωρία θεωρούσε άξια να υποστεί, αφού πρώτος άρχισε να παρανομεί σε βάρος των Ελλήνων, του απέκοψε το λαιμό.

Β Ι Β Λ Ι Ο  Β ́      ΚΕΦΑΛΑΙΟ  ΙΙ

§§ 1 – 2  ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗ ΝΙΚΗ

Και όταν (ο Λύσανδρος) ρύθμισε την κατάσταση στη Λάμψακο, έπλεε εναντίον του Βυζαντίου και της Καλχηδόνας. Και αυτοί (οι κάτοικοι των πόλεων) τον υποδέχονταν, αφού άφησαν ελεύθερους ύστερα από επίσημη συμφωνία τους φρουρούς των Αθηναίων. Εκείνοι όμως που παρέδωσαν με προδοσία το Βυζάντιο στον Αλκιβιάδη εκείνη τη χρονική περίοδο κατέφυγαν στον Πόντο, ενώ αργότερα στην Αθήνα και έγιναν Αθηναίοι πολίτες. Και ο Λύσανδρος έστελνε στην Αθήνα και τους φρουρούς των Αθηναίων και αν κάπου έβλεπε κάποιον άλλο Αθηναίο, παρέχοντας ασφάλεια σ’ εκείνους που έπλεαν μόνο προς τα εκεί, σε άλλο μέρος όμως όχι, γιατί ήξερε πως όσο πιο πολλοί συγκεντρωθούν στην πόλη της Αθήνας και στον Πειραιά, ( τόσο ) γρηγορότερα θα υπάρξει έλλειψη των αναγκαίων. Και αφού άφησε ως αρμοστή του Βυζαντίου και της Καλχηδόνας το Σθενέλαο το Λάκωνα, ο ίδιος, αφού έπλευσε πίσω στη Λάμψακο, επισκεύαζε τα πλοία του.

§§ 3 – 4  ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ ΦΤΑΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Και στην Αθήνα, όταν έφτασε η Πάραλος τη νύχτα, διαδιδόταν η συμφορά, και από τον Πειραιά ο θρήνος έφτανε στην πόλη μέσα από τα Μακρά Τείχη, καθώς ανακοίνωνε την είδηση ο ένας στον άλλο ˙ ώστε εκείνη τη νύχτα κανένας δεν κοιμήθηκε, γιατί θρηνούσαν όχι μόνο αυτούς που είχαν χαθεί αλλά πολύ περισσότερο ακόμα οι ίδιοι τους εαυτούς τους, γιατί νόμιζαν ότι θα πάθουν τα ίδια με όσα έκαναν και στους Μηλίους, που ήταν άποικοι των Λακεδαιμονίων, όταν τους νίκησαν με πολιορκία, και στους κατοίκους της Ιστιαίας και της Σκιώνης και της Τορώνης και της Αίγινας και σε πολλούς άλλους από τους Έλληνες. Και την επόμενη μέρα έκαναν συγκέντρωση του λαού, στην οποία φάνηκε καλό να κλείσουν με επιχωμάτωση τα λιμάνια εκτός από ένα και να επισκευάζουν τα τείχη και να τοποθετούν φρουρές και να ετοιμάζουν την πόλη σ’ όλα τα άλλα σαν για πολιορκία.

§§ 16 - 17  Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΗΡΑΜΕΝΗ

Και ενώ τα πράγματα βρίσκονταν σε τέτοια κατάσταση, ο Θηραμένης είπε στη συνέλευση του λαού ότι, αν θέλουν να στείλουν αυτόν στο Λύσανδρο, θα επιστρέψει γνωρίζοντας καλά για τους Λακεδαιμόνιους ποιο από τα δύο, επιμένουν ( οι Λακεδαιμόνιοι ) σχετικά με την κατεδάφιση των τειχών, επειδή θέλουν να υποδουλώσουν την πόλη, ή ( επιμένουν ) για ασφάλεια. Αφού στάλθηκε όμως, χρονοτριβούσε κοντά στο Λύσανδρο τρεις μήνες και περισσότερο, περιμένοντας πότε οι Αθηναίοι, εξαιτίας του ότι υπήρχε έλλειψη όλων ανεξαιρέτως των τροφίμων, επρόκειτο να δεχτούν οποιαδήποτε πρόταση τους έκανε κάποιος. Και όταν επέστρεψε τον τέταρτο μήνα, ανακοίνωσε στη συνέλευση του λαού ότι ο Λύσανδρος τον κρατούσε μέχρι τότε, στη συνέχεια τον διέταξε να πάει στη Λακεδαίμονα ˙ γιατί ( του έλεγε ο Λύσανδρος ότι ) δεν ήταν αρμόδιος για όσα ρωτιόταν απ’ αυτόν, αλλά οι έφοροι. Ύστερα απ’ αυτά ( ο Θηραμένης ) εκλέχτηκε αυτός, και άλλοι εννιά, πρεσβευτής για τη Λακεδαίμονα με απόλυτη εξουσιοδότηση.

§§ 18-19  ΟΙ ΑΠΕΣΤΑΛΜΕΝΟΙ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΣΤΟΥΣ ΕΦΟΡΟΥΣ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ

Και ο Λύσανδρος έστειλε στους εφόρους μαζί με άλλους Λακεδαιμόνιους τον Αριστοτέλη, που ήταν Αθηναίος εξόριστος, για να αναγγείλει πως αποκρίθηκε στο Θηραμένη ότι εκείνοι είχαν εξουσία για ειρήνη και πόλεμο. Και όταν βρίσκονταν στη Σελλασία ο Θηραμένης και οι άλλοι πρέσβεις, και ( όταν ) ρωτιόνταν για ποιο λόγο είχαν έρθει, απάντησαν ότι ( είχαν έρθει ) με απόλυτη εξουσιοδότηση για ειρήνη, ( και ) μετά απ’ αυτά οι έφοροι έδιναν εντολή να τους καλούν ( στη Σπάρτη ). Και όταν έφτασαν, ( οι έφοροι ) έκαναν συνέλευση, στην οποία κυρίως οι Κορίνθιοι και οι Θηβαίοι, αλλά και πολλοί άλλοι από τους Έλληνες πρόβαλλαν αντιρρήσεις λέγοντας να μη συνθηκολογούν με τους Αθηναίους, αλλά να τους αφανίσουν τελείως.

§§ 20-21 ΟΙ ΟΡΟΙ ΤΩΝ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ

Οι Λακεδαιμόνιοι όμως έλεγαν ότι δεν θα εξανδραποδίσουν ελληνική πόλη η οποία είχε προσφέρει μεγάλες υπηρεσίες στους μεγαλύτερους κινδύνους που συνέβησαν στην Ελλάδα, αλλά δέχονταν να συνάψουν ειρήνη με τον όρο (οι Αθηναίοι), αφού γκρεμίσουν και τα Μακρά Τείχη και (τα τείχη) του Πειραιά και παραδώσουν τα πλοία εκτός από δώδεκα και φέρουν πίσω στην πατρίδα τους εξόριστους θεωρώντας εχθρό και φίλο τον ίδιο με τους Λακεδαιμόνιους, να ακολουθούν (αυτούς = τους Λακεδαιμόνιους) και στην ξηρά και στη θάλασσα οπουδήποτε τους οδηγούν (αυτοί = οι Λακεδαιμόνιοι). Ο Θηραμένης λοιπόν και οι πρέσβεις που ήταν μαζί του επιστρέφοντας στην Αθήνα έφεραν αυτούς τους όρους. Και καθώς έμπαιναν μέσα (στην πόλη), πολύς κόσμος τους περικύκλωνε, επειδή φοβούνταν μήπως είχαν έρθει άπρακτοι ˙ γιατί δεν επιτρεπόταν πια να καθυστερούν εξαιτίας του μεγάλου αριθμού αυτών που πέθαιναν από την πείνα.

§§ 22-23  Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Και την επόμενη μέρα οι πρέσβεις ανακοίνωσαν με ποιους όρους οι Λακεδαιμόνιοι έκαναν την ειρήνη ˙ και αγόρευε εκ μέρους αυτών (των πρέσβεων) ο Θηραμένης λέγοντας πως πρέπει να πείθονται στους Λακεδαιμόνιους και να γκρεμίζουν τα τείχη. Και αφού μερικοί του πρόβαλαν αντιρρήσεις, ενώ πολύ περισσότεροι τον επιδοκίμασαν, φάνηκε καλό να δέχονται την ειρήνη. Και ύστερα απ’ αυτά και ο Λύσανδρος κατέπλεε στον Πειραιά και οι εξόριστοι επέστρεφαν στην πατρίδα και κατεδάφιζαν τα τείχη με πολλή προθυμία κάτω από το ρυθμό της μουσικής των αυλητρίδων, γιατί νόμιζαν ότι εκείνη η μέρα ήταν η αρχή της ελευθερίας για την Ελλάδα.

§§ 50-51, ΒΙΒΛΙΟ Β ́,  ΚΕΦ. ΙΙΙ

Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΘΗΡΑΜΕΝΗ ΚΑΙ Η ΑΥΘΑΙΡΕΤΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΚΡΙΤΙΑ

Μόλις (ο Θηραμένης) σταμάτησε (να αγορεύει), αφού είπε αυτά, και η βουλή έγινε φανερή ότι τον επιδοκίμασε, ο Κριτίας, επειδή κατάλαβε ότι (ο Θηραμένης) θα ξεφύγει, αν επιτρέψει στη βουλή να αποφασίζει με ψηφοφορία γι’ αυτόν, και επειδή θεώρησε ότι αυτό δεν θα ήταν υποφερτό, αφού πλησίασε και συζήτησε κάτι με τους Τριάκοντα, βγήκε έξω και διέταξε αυτούς που είχαν τα μαχαίρια να σταθούν φανερά (μπροστά) στη βουλή κοντά στο ξύλινο κιγκλίδωμα. Και αφού ξαναμπήκε (στη βουλή), είπε : << Εγώ, κύριοι βουλευτές, νομίζω πως είναι έργο ενός ηγέτη (τέτοιου) όπως πρέπει (να είναι ο ηγέτης), αν βλέπει πως οι φίλοι του εξαπατώνται, να μην (το) επιτρέπει. Και εγώ λοιπόν αυτό θα κάνω. Γιατί και αυτοί εδώ που έχουν σταθεί (μπροστά στο κιγκλίδωμα) λένε ότι δεν θα μας (το) επιτρέψουν, αν αθωώσουμε έναν άνδρα που βλάπτει φανερά την ολιγαρχία. Ορίζεται, βέβαια, στους νέους νόμους κανείς από αυτούς που ανήκουν στους τρεις χιλιάδες (πολίτες) να μη θανατώνεται χωρίς τη δική σας ψήφο, οι Τριάκοντα όμως να έχουν το δικαίωμα πάνω σ’ εκείνους που είναι έξω από τον κατάλογο να τους καταδικάζουν σε θάνατο. Εγώ, λοιπόν, είπε, εξαλείφω αυτόν εδώ το Θηραμένη από τον κατάλογο με τη σύμφωνη γνώμη όλων μας. Και αυτόν, είπε, εμείς τον καταδικάζουμε σε θάνατο >>.

§§ 52-54  Η ΙΚΕΣΙΑ ΚΑΙ Η ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΟΥ ΘΗΡΑΜΕΝΗ

Όταν άκουσε αυτά ο Θηραμένης, πήδησε πάνω στην εστία και είπε : << Εγώ, είπε, άντρες, υποβάλλω την πιο νόμιμη απ’ όλες τις παρακλήσεις, να μην είναι στην εξουσία του Κριτία να διαγράφει ούτε εμένα ούτε όποιον θέλει από εσάς, αλλά να κρινόμαστε και εσείς και εγώ σύμφωνα με αυτόν τον νόμο, τον οποίο ακριβώς αυτοί σύνταξαν σχετικά μ’ αυτούς που περιλαμβάνονται στον κατάλογο. Μα τους θεούς >>, είπε, << δεν αγνοώ βέβαια και τούτο, ότι δηλαδή σε τίποτε δεν θα μου είναι χρήσιμος αυτός εδώ ο βωμός, αλλά θέλω να αποδείξω και τούτο, ότι δηλαδή αυτοί είναι όχι μόνο πολύ άδικοι προς τους ανθρώπους, αλλά και πολύ ασεβείς προς τους θεούς. Απορώ όμως μ’ εσάς, άντρες καλοί και ενάρετοι, είπε, εάν δεν θα βοηθήσετε τους ίδιους τους εαυτούς σας, και μάλιστα ενώ γνωρίζετε πως το δικό μου όνομα δεν σβήνεται καθόλου πιο εύκολα απ’ ότι το όνομα του καθενός από εσάς >>. Μετά απ’ αυτό ο κήρυκας των Τριάκοντα κάλεσε τους Έντεκα να συλλάβουν το Θηραμένη˙ και όταν εκείνοι μπήκαν μέσα μαζί με τους υπηρέτες, έχοντας επικεφαλής τους το Σάτυρο, που ήταν και θρασύτατος και αναιδέστατος, είπε ο Κριτίας : <<Σας παραδίνουμε >> είπε << αυτόν εδώ το Θηραμένη, που έχει καταδικαστεί σύμφωνα με το νόμο. Και εσείς (οι Έντεκα), αφού τον συλλάβετε και τον οδηγήσετε όπου πρέπει, να κάνετε τα περαιτέρω. 

§§ 55-56  Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΘΗΡΑΜΕΝΗ

Και μόλις (ο Κριτίας) είπε αυτά, τραβούσε αφενός (το Θηραμένη) από το βωμό ο Σάτυρος, τραβούσαν αφετέρου (και) οι υπηρέτες. Και ο Θηραμένης, όπως βέβαια ήταν φυσικό, επικαλούνταν και θεούς και ανθρώπους να βλέπουν αυτά που γίνονταν. Και οι βουλευτές παρέμεναν αδρανείς, γιατί έβλεπαν ότι και αυτοί που βρίσκονταν κοντά στο κιγκλίδωμα (ήταν) όμοιοι με το Σάτυρο και ότι ο χώρος μπροστά από το Βουλευτήριο (ήταν) γεμάτος από φρουρούς, και γιατί δεν αγνοούσαν ότι αυτοί παρευρίσκονταν έχοντας μαχαίρια. Και αυτοί (οι Έντεκα) έσυραν τον άντρα μέσα απ’ την αγορά, ενώ (αυτός) φανέρωνε με πολύ δυνατή φωνή τι πάθαινε. Λέγεται ακόμη ένας λόγος και αυτός δικός του. Όταν του είπε ο Σάτυρος ότι θα κλάψει πικρά, αν δεν σωπάσει, του απάντησε ρωτώντας : << Και αν σιωπώ >>, είπε, << δε θα κλάψω λοιπόν πικρά ; >>. Και όταν βέβαια ήπιε το κώνειο, γιατί αναγκαζόταν να πεθάνει, έλεγαν ότι αυτός, αφού έριξε κάτω σταγόνα σταγόνα όσο απέμεινε (στο ποτήρι), είπε : << Αυτό ας είναι για τον όμορφο Κριτία >>. Και δεν αγνοώ βέβαια τούτο, ότι δηλαδή αυτά δεν είναι αξιόλογα λόγια, θεωρώ όμως αξιοθαύμαστο εκείνο το στοιχείο του άντρα, το ότι δηλαδή δεν έλειψε από την ψυχή του ούτε η αυτοκυριαρχία ούτε η χαριτόλογη διάθεση, μολονότι ο θάνατος ήταν κοντά του.

ΔΙΩΡΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

 ΔΙΩΡΗ ΓΡΑΠΤΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Άλλη μία έρευνα, αυτή τη φορά από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, που αφορά τη μεγάλη επιρροή της τηλεόρασης και του Ιντερνετ στις παιδικές ψυχές, έρχεται να προστεθεί σε ένα μεγάλο αριθμό μελετών που προειδοποιούν και συνιστούν στους γονείς να προφυλάσσουν τους μικρούς τηλεθεατές από τις βίαιες σκηνές της μικρής οθόνης, αλλά και από τα παιχνίδια στο Ιντερνετ που μπορεί να γίνουν πολύ επικίνδυνα. Τα παιδιά που εκτίθενται σε βίαιες τηλεοπτικές σειρές ή σε άγρια ηλεκτρονικά παιχνίδια κινδυνεύουν να εκδηλώσουν επιθετικότητα ή φοβίες.

Η έρευνα, που δημοσιεύεται στους «Times», διαπιστώνει ότι τόσο η «παθητική τηλεθέαση» (τηλεόραση) βίαιου περιεχομένου όσο και η «αμφίδρομη» (βιντεοπαιχνίδια) επηρεάζει σημαντικά τα συναισθήματα των παιδιών και αυξάνει την πιθανότητα να αναπτύξουν επιθετικότητα. Συνιστά στους γονείς να αντιμετωπίζουν τα μίντια με την ίδια προσοχή που προφυλάσσουν τα παιδιά τους από τα φάρμακα ή τα απορρυπαντικά που βρίσκονται μέσα στο σπίτι. Οι συγγραφείς της μελέτης υποστηρίζουν ότι οι γονείς που αφήνουν τα παιδιά τους εκτεθειμένα σε υπερβολική βία ή σε σεξουαλικού περιεχομένου εικόνες διαπράττουν ένα είδος «συναισθηματικής κακοποίησης».

Ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Κέβιν Μπράουν, δήλωσε ότι τα συμπεράσματα της έρευνας καθιστούν αναγκαία την παρέμβαση της πολιτείας. Μίλησε ακόμη και για τη βοήθεια-καθοδήγηση που πρέπει να δίνεται στους γονείς ώστε να προστατεύσουν τα παιδιά τους, αλλά και το καθοριστικό ρόλο που μπορεί να «παίξει» το σχολείο σε αυτή την προσπάθεια.

Η ταινία του Ολιβερ Στόουν με τον τίτλο «Natural Born Killers» (Γεννημένοι δολοφόνοι), αλλά και το ηλεκτρονικό παιχνίδι «Manhunt» (ανθρωποκυνηγητό) που δίνει περισσότερους πόντους στους παίκτες όταν σκοτώνουν με τον πιο φρικτό τρόπο, κέρδισαν αμέσως πολλούς οπαδούς στη Βρετανία, αλλά συνδέθηκαν και με αρκετούς φόνους τους οποίους διέπραξαν έφηβοι.

Το ηλεκτρονικό παιχνίδι αποσύρθηκε πέρυσι από την αγορά, καθώς κατηγορήθηκε ότι ήταν η αφορμή για τη δολοφονία ενός 14χρονου από έναν φίλο του. Σύμφωνα με το δημοσίευμα των «Times» ένας έφηβος ομολόγησε ότι αφού είδε περίπου εκατό φορές την ταινία «Queen of the Damned» (Βασίλισσα των καταραμένων), σκότωσε τον καλύτερό του φίλο, ενώ ανέφερε ότι η πρωταγωνίστρια του έργου -που ήταν βρικόλακας- του είπε να τον σκοτώσει...

«Μερικά παιδιά επηρεάζονται πιο εύκολα και είναι πιο ευάλωτα από άλλα», εξηγεί μεταξύ άλλων ο επικεφαλής της έρευνας, προσθέτοντας ότι τα αγόρια φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο. «Η βία που προβάλλεται από τα μίντια απλά προσθέτει στο πρόβλημα και τους δίνει ιδέες για το πώς να εκδηλώσουν το θυμό τους». Ακόμη, σύμφωνα με τα πορίσματα της έρευνας η οικογένεια και το κοινωνικό περιβάλλον είναι οι παράγοντες με τον οποίο μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που ανταποκρίνεται το παιδί στην τηλεοπτική ή στην ηλεκτρονική βία.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 21/02/2005

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Α. Να γράψετε περίληψη του κειμένου ( 80 – 100 λέξεις ).      ΜΟΝ. 25

Β 1. Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η προτελευταία παράγραφος του κειμένου ; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.             ΜΟΝ. 15

2. Να εξηγήσετε το ρόλο των εισαγωγικών στη πρώτη περίοδο της τελευταίας παραγράφου του κειμένου.   ΜΟΝ. 5

3. << Η << παθητική τηλεθέαση >> βίαιου περιεχομένου όσο και η << αμφίδρομη >> επηρεάζει σημαντικά τα συναισθήματα των παιδιών >>. Να μετατρέψετε τη σύνταξη στην αντίθετή της.       ΜΟΝ. 15

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ

Συμμετέχετε σε μια εκδήλωση του σχολείου σας με θέμα τις επιδράσεις της τηλεόρασης στους εφήβους. Στην ομιλία σας προς τους συμμαθητές σας, να αναφερθείτε επιγραμματικά στην αρνητική επιρροή της τηλεόρασης και να παρουσιάσετε τις προτάσεις σας ώστε να προστατευθούν οι νέοι από τη βία που προβάλλει η τηλεόραση. ( 400 – 450 λέξεις ).

ΜΟΝ. 40